17 Tháng Chín, 2021

Máy lọc nước JWATERFILTER

Máy Lọc Nước JWATERFILTER Vì Sức Khỏe Của Gia Đình Bạn

Quá trình oxy hóa là gì?

quá trình oxy hóa là gì

Chắc hẳn bạn đã nghe nhiều từ “oxy hóa” hay “quá trình oxy hóa” nhưng lai không hiểu hết rõ nghĩa nó hoặc không biết quá trình này diễn ra như thế nào, có tác động ra sao trong cơ thể. Bản chất của “quá trình oxy hóa là gì?”. Cùng JWATER tìm hiểu rõ hơn qua bài viết này nhé.

Hệ thống cân bằng trong cơ thể

Trong cơ thể con người luôn tồn tại theo hệ thống cân bằng giữa quá trình tạo ra các gốc tự do (quá trình oxy hóa) và quá trình sản sinh ra các chất chống oxy hóa. Tuy nhiên, trong quá trình trao đổi chất – các tác nhân bên trong (nội sinh) hoặc tác nhân từ bên ngoài (ngoại sinh) như môi trường bị ô nhiễm, chất phóng xạ, tia tử ngoại… làm cho hệ thống cân bằng bị thay đổi, làm gia tăng các gốc tự do và giảm các chất chống oxy hóa dẫn đến việc phá hủy các đại phân tử của tế bào gây ra các loại bệnh tật. Vậy quá trình oxy hóa là gì?

quá trình oxy hóa - Dân Khang Pharma

Tổng quan quá trình oxy hóa

Oxy hóa là quá trình xảy ra phản ứng hóa học, trong đó các electron được chuyển sang chất oxy hóa hình thành nên gốc tự do. Sự gia tăng các gốc tự do trong cơ thể sinh ra các phản ứng dây chuyền phá hủy tế bào.

Gốc tự do là gì?

Theo định nghĩa, gốc tự do có tên tiếng Anh là Free Radical là phân tử với một điện tử độc lập, chưa tạo thành cặp hoặc một số lẻ điện tử. Nguyên tử được xem là phần nhỏ nhất, cơ bản nhất tạo nên vật chất và một nguyên tử gồm một hạt nhân cùng các electron (e-) bay xung quanh theo quỹ đạo giống như các hành tinh bay quanh Mặt trời.

Cách phòng chống Gốc tự do - Kẻ thù của nhiều căn bệnh nguy hiểm

Thông thường, các phân tử bao gồm các nhóm nguyên tử được gắn kết với nhau bởi hoạt động của các cặp electron. Tuy nhiên, trong quá trình phản ứng hóa học, một e- bị kéo ra khỏi chỗ cố hữu của nó khiến phân tử bị mất e- trở thành gốc tự do và có xu hướng đi cướp e- của phân tử khác. Điển hình như các mảnh phân tử (.OH, .CH3), phân tử ( NO2NO, CO2 ), nguyên tử tự do (.Cl, Br…) hay ion (O2).

Vào năm 1954, Denham Harman – bác sĩ của trường Đại học Berkeley, California là nhà  khoa học gia đầu tiên nhận ra sự hiện hữu của gốc tự do trong cơ thể với nguy cơ gây ra những tổn thương nguy hiểm cho tế bào, trong khi trước đó, người ta cho là gốc này chỉ có ở ngoài cơ thể.

Cơ chế quá trình oxy hóa

Trong cơ thể con người, phản ứng oxy hoá sẽ tạo nên các gốc tự do. Các gốc tự do chỉ hình thành khi các mối liên kết yếu ớt bị tách rời mà thông thường, các mối liên kết e- không tách rời lẻ loi, không có cặp. Do bị mất điện tử e- nên gốc tự do rất không ổn định, có xu hướng chiếm đoạt điện tử từ các cấu trúc lân cận, tạo ra hàng loạt gốc tự do mới.

Oxy hóa là gì? Cơ chế và tác động của nó đối với cơ thể

Quá trình này diễn ra theo phản ứng dây chuyền từ phân tử này đến phân tử khác gây tổn thương lớn đến màng tế bào, các phân tử protein và ngay cả ADN… làm biến đổi, rối loạn chức năng và làm tổn hại, thậm chí là gây chết tế bào. Gốc tự do thường hoạt động độc lập nên dễ dàng tấn công vào các phân tử tạo ra phân tử mới, gốc mới và gây ra phản ứng dây chuyền:

R•                    +    R1H                                              R•1   +  RH
R•1                  +    R2- R                                           R•3   +  R1- R2

Khi còn trẻ, cơ thể bạn còn khỏe mạnh, có thể trấn áp được các gốc tự do nhưng khi tuổi cao, bạn dễ bị gốc tự do lấn át, tấn công gây ra nhiều nguy hại gấp nhiều lần so với người trẻ. Ngoài ra, nếu không được kiềm chế và kiểm soát, các gốc tự do còn gây ra nhiều bệnh lý khác nhau như xơ cứng động mạch, ung thư làm giảm trí tuệ, làm suy yếu hệ thống miễn dịch gây dễ bị nhiễm trùng hoặc teo cơ quan bộ phận người cao niên.

Gốc tự do sẽ phá rách màng tế bào khiến chất dinh dưỡng bị thất thoát làm tế bào không thể tăng trưởng dẫn đến chết dần. Gốc tự do tạo ra chất lipofuscin tích tụ dưới da dễ khiến da bị thâm sạm, bị nám hoặc tàn nhang. Nó còn ngăn cản, tiêu hủy sự tổng hợp các phân tử enzyme trong tế bào, chất đạm, đường bột hoặc mỡ. Chưa kể, gốc tự do còn gây đột biến gene ở ADN, ARN hay ở nhiễm sắc thể. Nó làm chất elastin và collagen mấy đi đàn tính dẻo dai khiến da nhăn nheo, nhiều viết nhăn nheo hơn và cơ khớp cứng nhắc.

Bổ sung chất chống oxy hóa thế nào cho an toàn?

Theo các nhà nghiên cứu, các gốc tự do hủy hoại tế bào theo diễn tiến từ oxy hóa  màng tế bào gây trở ngại trong việc thải chất bã và tiếp nhận thực phẩm, dưỡng khí rồi tấn công các ty lập thể, phá vỡ nguồn cung cấp năng lượng, sau cùng bằng cách oxy hóa, chúng làm suy yếu kích thích tố, enzym khiến cơ thể không thể tăng trưởng được.

Tuy nhiên, bạn có biết rằng không phải gốc tự do nào cũng phá hoại, nhiều loại cũng có ích trong việc cung cấp năng lượng, tạo ra chất màu melanine cần cho thị giác giúp sản xuất prostaglandins có công dụng tăng cường tính miễn dịch, ngừa nhiễm trùng, co bóp thịt, làm dễ dàng cho sự truyền đạt tín hiệu thần kinh, co bóp thịt.

Nguyên nhân của quá trình oxy hóa ở cơ thể người

Gốc tự do dễ dàng được tại ra bằng nhiều cách, từ những căng thẳng tinh thần, các bệnh lý trong cơ thể, mệt mỏi do ô nhiễm môi tường, tia phóng xạ, ánh nắng mặt trời, thuốc lá, dược phẩm, thực phẩm có màu tổng hợp, nước có nhiều chlorine và ngay cả oxygen…

Ở đâu có oxy ở đó cơ thể xảy ra hiện tượng oxy hóa. Cụ thể như sau:

Ngoài đời sống

Có khi nào bạn chú ý đến hộp dâu tây tươi ngon mua ở ngoài cửa hàng về để ăn. Nhưng do không sử dụng hết bạn đem cất đi, dù đã rửa đóng gói bảo quản rất cẩn thận kể cả trong tủ lạnh thì sau 1 đến 2 ngày thôi thì màu sắc và mùi vị quả dâu tây hôm trước đã thay đổi. Thậm chí còn có thể bị hỏng, thối rữa phải vứt đi. Đó chính là oxy hóa gây ra, nó đã tác động làm cho trái dâu tươi ngon bị biến chất, không còn sử dụng được nữa.

Cách khắc phục sữa chua không chua và một số hiện tượng khác

Hộp sữa tươi sau khi chúng ta mở hộp và sử dụng không hết để lâu ngày nó sẽ bị lên men, biến chất, có vị chua và không dùng được nữa.

Hay cây đinh sắt và những vật dụng làm bằng kim loại chúng ta để ở ngoài trời, hoặc ngâm trong nước sẽ bị gỉ sét. Đây cũng chính là kết quả của sự oxy hóa, làm hoen gỉ vật liệu kim loại.

 Oxy Hóa

Bạn đã bao giờ cắt ra hoặc cắn dở quả táo sau đó để trong không khí hoặc bỏ vào trong tủ lạnh, Dù chỉ là trong thời gian ngắn khoảng 5 đến 10 phút sau khi lấy ra  sẽ thấy nó chuyển màu tức thì không còn giữ được màu trắng vàng ban đầu mà bị vàng úa và hơi khô. Đó chính là kết quả của sự oxy hóa.

Trong cơ thể của chúng ta

Sự oxy hóa không chỉ diễn ra với những vật thể thông thường bên ngoài cuộc sống mà nó còn diễn ra bên trong cơ thể chúng ta.

Bạn quan sát thấy trên khuôn mặt của bố mẹ mình bắt đầu có xuất hiện những nếp nhăn trên trán và khóe mắt, da bị sạm màu, hoặc có những vết nám hay tàn nhang. Cũng những biểu hiện đó nhưng trên cơ thể của ông bà thì thấy rõ hơn rất nhiều: nếp nhăn sâu hơn, da chạy xệ xạm màu. Đó chính là do tác động của quá trình oxy hóa lên da chúng ta. Hay nói cách khác là da bị lão hóa.

quá trình oxy hóa

Cơ thể ốm yếu, ẩn chứa nhiều bệnh tật. Các cơ quan, bộ phận suy giảm chức năng khi có tuổi chính là hệ quả của quá trình oxy hóa trong cơ thể gây ra.

Sự Oxy hóa gây hủy hoại tế nào, phá hủy các mô, đẩy nhanh quá trình lão hóa. Đây là khởi nguồn cho hàng loạt những bệnh lý nghiêm trọng như tim mạch, tiểu đường, u bướu hay là ung thư.

Tác động của quá trình oxy hóa đến cuộc sống

Tác động tích cực

Khi nhắc đến quá trình oxy hóa chúng ta thường chỉ nghĩ đến sự hủy hoại và những tác hại nó mang lại, nhưng ngoài những hạn chế thì quá trình oxy hóa cũng có những công dụng thiết thực trong đời sống.

Oxy hóa chính là sự tham gia của oxy vào quá trình phản ứng. Vậy nên khi nói đến những công dụng của sự oxy hóa trong cuộc sống thì chính là nói đến tầm quan trọng của oxy. Điều này thì ai cũng biết phải không nào, có thể kể đến một vài vai trò tiêu biểu dưới đây:

Duy trì sự sống

Oxy hóa chất dinh dưỡng được nạp vào đi nuôi sống cơ thể, duy trì hô hấp. Nếu không có oxy hóa, thức ăn hay các thực phẩm dinh dưỡng bạn ăn vào sẽ không thể chuyển hóa được thành năng lượng. Vậy cơ thể sẽ không có năng lượng để duy trì sự sống.

Tạo ra năng lượng

Oxy duy trì sự cháy, tạo ra nhiệt lượng và nguồn sáng cho cuộc sống. Không có oxi thì than,củi không thể cháy, Hiện nay một lượng lớn nguồn điện chúng ta đang sử dụng là nhiệt điện được sản xuất từ việc đốt than vậy nếu không có Oxy duy trì sự cháy này thì nguồn nhiệt điện kia cũng không thể có được.

Làm nguyên, nhiên liệu

Oxy lỏng được sử dụng làm chất oxy hóa trong tên lửa đẩy. Những con tàu vũ trụ, tàu con thoi nặng hàng trăm ngàn tấn muốn phóng vào vũ trụ đương nhiên phải có một lực đẩy đủ lớn để có thể thoát khỏi trọng lực của trái đất. Ngoài ra Oxy hóa còn được sử dụng trong công nghệ hàn, sản xuất thép và rượu methanol,…

Tác động tiêu cực

Ngoài nhưng công dụng tích cực thì oxy hóa còn mang lại những hệ lụy tiêu cực cho đời sống, sản xuất và chính bản thân chúng ta như:

Bào mòn và làm biến chất các bề mặt, đặc biệt là kim loại gây ra rỉ sét. Đây là yếu tố lớn gây nguy hại, làm hỏng các công trình. Gây tốn kém cho việc bảo dưỡng tu sửa.

Làm hỏng thực phẩm

Trong cơ thể con người, phản ứng oxy hoá sẽ tạo nên các gốc tự do. Đây chính là nguyên nhân lớn đẩy nhanh sự lão hóa của cơ thể, và sinh ra các bệnh tật.

Cách phòng ngừa oxy hóa gây tác hại cơ thể

Có thể phòng chống quá trình oxy hóa trong cơ thể bằng cách bổ sung chất chống oxy hóa hoặc làm giảm các gốc tự do trong cơ thể. Hãy ăn một chế độ ăn uống bao gồm nhiều thực phẩm giàu chất chống oxy như các loại vitamin, beta-carotene, lutein, selen,…

Bổ sung thực phẩm chứa chất chống oxy hóa

Các loại vitamin: Vitamin A có nhiều trong sữa, gan, bơ và trứng. Vitamin C được tìm thấy trong hầu hết các loại trái cây và rau quả : đu đủ, dâu tây, cam, dưa lưới, ớt chuông, bông cải xanh, cà chua, súp lơ,….

quá trình oxy hóa

Vitamin E có nhiều ở hạt, gồm hạnh nhân, hạt hướng dương, hạt dẻ và đậu phộng. Nó cũng có trong các loại rau lá xanh và các loại dầu như dầu đậu nành, dầu hướng dương và dầu hạt cải.

Beta-carotene có trong trái cây và rau quả nhiều màu sắc như cà rốt, đậu Hà Lan, đu đủ, xoài, đào, bí đỏ, khoai lang. Bạn có thể bổ sung beta-carotene bằng cách ăn củ cải đường hoặc cải xoăn.

Lutein được tìm thấy trong các loại rau lá xanh như rau bina, collard, cải xoăn, bông cải xanh, ngô, đậu Hà Lan, đu đủ và cam.

quá trình oxy hóa

Sự đa dạng là rất quan trọng trong việc bổ sung chất chống oxy hóa. Cách tốt nhất để nạp chất chống oxy hóa là ăn một chế độ ăn uống với nhiều loại rau, hoa quả, ngũ cốc và các loại hạt.

Biện pháp phòng chống quá trình oxy hóa hiệu quả và nhanh chóng

Ngoài việc bổ sung chất chống oxy hóa cho cơ thể, làm giảm các gốc tự do được sinh ra do quá trình oxy hóa cũng là một trong những biện pháp hạn chế các ảnh hưởng xấu. Các gốc tự do được biết đến là nguyên nhân chính đẩy nhanh quá trình lão hóa và sinh ra các bệnh tật trong cơ thể chúng ta.

Sử dụng nguồn nước có chứa ion kiềm hay c điện giải sẽ giúp loại bỏ được các gốc tự do gây hại cho cơ thể. Trong quá trình tạo ra nước điện giải ion kiềm sẽ tạo ra thêm Hydro phân tử (Hydrogen) đây là chất chống oxy hóa cực mạnh, có tác dụng chống lão hóa và trung hòa gốc tự do nguy hiểm. Các dòng máy tạo nước ion kiềm giúp bạn giảm tác động của quá trinh oxy hóa đến cơ thể, giảm lão hóa và hạn chế được bệnh tật đối với cơ thể.

quá trình oxy hóa

Với những chia sẻ trên đây, hy vọng có thể giúp các bạn hiểu rõ hơn Quá trình oxy hóa là gì?, bản chất và tác động đến cuộc sống của chúng ta. Có thể khai thác tốt nhất những ưu điểm và biết cách khắc phục những hạn chế mà quá trình oxy hóa mang lại.

=> Xem thêm: TIN TỨC SỨC KHỎE